عمومی

عفو «گناهان صغیره» ارتشیان دورۀ شاه

امام خمینی (ره) در حالی که هنوز قانون اساسی جدید برای تعیین جایگاه فرماندهی کل قوا تدوین نشده است، روز سه شنبه 26 فروردین 1358 با صدور بیانیه ای بر بخشش «گناهان کوچک» ارتشیان تأکید کرد. بر نمایش عمومی تجهیزات نظامی و اعلام همبستگی با مردم تاکید کرد.

به گزارش مجله زنده خبری، در یادداشتی در عصر ایران در مقاله مهرداد خدیر آمده است: امروز 30 فروردین ماه به عنوان روز ارتش جمهوری اسلامی ایران نامگذاری شده است و دو سال بعد (1399 و 1400) به دلیل شیوع کووید 19 رژه ای برگزار نشد. ویروس، ما شاهد تشریفات خاصی بودیم.

نامگذاری روزها مناسب است و البته برای روز ارتش ممکن است این سوال پیش بیاید که دلیل آن چیست؟

تصاویر فرمانده کارنی اولین فرمانده ارتش پس از انقلاب که توسط گروهک فورکان کشته شد و سپهبد صیاد شیرازی فرمانده نیروی زمینی در زمان جنگ این تصور را ایجاد می کند که اینطور است. در حالی که اینطور نیست و ماجرا را باید دید و تاریخی گفت.

با پیروزی انقلاب اسلامی در 22 بهمن 1357، وضعیت ارتش به عنوان یکی از مهمترین ارکان حکومت شاهنشاهی در هاله ای از ابهام قرار گرفت. اولین گروه از اعدام‌ها در 26 بهمن 1357 چهار ژنرال ارتش بودند: سپهبد نعمت‌الله نصیری (رئیس سوم ساواک)، سپهبد رحیمی (فرماندار نظامی تهران)، سپهبد خسروداد (فرمانده نیروی هوایی) و سپهبد ناجی (فرماندار نظامی تهران). اصفهان). .

یک نظر ارتش را غیر قابل اعتماد می دانست و خواستار انحلال آن و ایجاد ارتش جدید شد. این دیدگاه یک ماه پس از پیروزی انقلاب در اولین نشست هالک مجاهدین در دانشگاه تهران رسماً توسط مسعود رجوی اعلام شد و تیتر یک روزنامه کیهان شد.

دیدگاه دوم معتقد به پاکسازی ارتش و قدردانی از نیروهای میانه و ایجاد نهادی جدید برای مقابله با احتمال کودتا و جلوگیری از تکرار 28 مرداد 1332 بود. دولت موقت به دیدگاه دوم معتقد بود و ژنرال ولی کارنی که در رژیم پهلوی کودتای نافرجامی را طراحی می کرد، به عنوان رئیس ستاد ارتش انتخاب شد. پس از فرمانده ریاحی، رئیس ستاد دولت ملی، دکتر مصدق که در دولت بازرگان وزیر دفاع شد، دکتر مصطفی چمران به این سمت منصوب شد. در آن زمان وزارت دفاع صرفاً نقش حمایتی و لجستیکی نداشت و وزیر جدید از پاکسازی ارتش خبر داد.

شورای انقلاب و خود امام هم همین نظر را داشتند. همزمان تحرکاتی در غرب کشور جریان دارد و به ویژه شهر ناکده در حال تبدیل شدن به مرکز درگیری است. با استقرار نیروها در نکده، اعتماد نیروهای انقلابی به ارتش بیشتر شد و من خمینی را دارم، در حالی که قانون اساسی جدید برای تعیین سمت فرماندهی کل قوا هنوز تدوین نشده است، روز سه شنبه فروردین عفو ​​صادر کرد. 19. 1979. گناهان صغیره «لشکریان با تأکید بر نمایش عمومی دستگاه های نظامی و اعلام ارتباط با مردم، روز چهارشنبه 30 فروردین 1358 را به عنوان روز ارتش مورد تأکید و اعلام کردند. این در حالی بود که سرلشکر کارنی از سمت رئیس ستاد کل ارتش برکنار شد و سرلشکر ناصر فربد به جای او میدان را برعهده گرفت.

بنابراین، این تصور که مناسبت روز ارتش، سالگرد ترور و شهادت ژنرال کارنی است، درست نیست، زیرا چهارشنبه 30 فروردین 1358 روز ارتش است، اما قرنی – که به اشتباه “قرنی” نیز نوشته شده است – در دوشنبه 3 می و کمتر از کشته شدن یک هفته بعد است. تا اینکه دیگر فرمانده ارتش نبود. ترور سپهبد صیاد شیرازی در اواخر فروردین بود، اما تقریباً 20 سال پس از آن 29 فروردین روز ارتش اعلام شد.

معمولاً 19 باخمن که روز همبستگی نیروی هوایی با انقلاب و حضور آنها در مدرسه شکوفایی بود، برای نامگذاری آن روز ارتش مناسبتر بود، اما رهبری انقلاب نخواستند تا 19 باخمن صبر کنند. تصمیم به پاکسازی ارتش در 7 آوریل به روز ویژه نیروی هوایی تبدیل شد.

اعلام 29 فروردین به عنوان روز ارتش و نمایش دستگاه های نظامی شامل سه پیام بود:

اولاً، اعدام و مجازات رهبران و فرماندهان ارتش شاهنشاهی به همه عرصه‌های زندگی تعمیم نمی‌یابد. به ویژه، در ابلاغیه مکتوب به صراحت بر بخشش گناهان صغیره یا اشتباهات صغیره توسط ارتش تأکید شده است. منظور از «گناهان صغیره» همكاری ارتشها تا آنجا كه در چارچوب امنیت كشور قابل توجیه بود، به جای همكاری با ساواك یا شهربانی برای سركوب مردم بود. دوم اینکه ارتش منحل نخواهد شد و خواسته های گروه هایی مانند هالک مجاهدین رسما رد شده است.

پیام سوم این بود که دشمنان خارجی و گروه های داخلی فکر نکنند ارتش ضعیف شده و سازوکار ندارد و به فکر حمله باشند. زیرا هر زمان که دولت مرکزی و ارتش در ایران تضعیف می شد، اقدام به جدایی می شد و البته این نگرانی وجود داشت. (برخی نیز کودتای نوژه را هدف اصلی خلع سلاح ارتش، حمله به عراق و انحراف ارتش از چشم انقلابیون می دانند و این که اعدام ها به رابطه ارتش با دولت جدید لطمه می زند).

در 30 فروردین 1358 بر حضور ارتش در خیابان ها تاکید شد و در کوم از مقابل بیت امام خمینی (ره) عبور کردند و ارتش منحل شد.

در تهران و شهرستان ها استقبال گرمی از مردم شد و شعار خودجوش «ارتش قربانی ملت» در همه جا سر داده شد و گاه با پاسخ «یک ملت، قربانی ارتش» و گویی همان ارتشی که چندین دهه تحت انقیاد بود، شاه آموزش دیده، مجهز و مسلح بود و با سلطنت سوگند یاد کرد و با سقوط سلطنت، فرماندهان ارشد آن ناگهان با جوخه آتش مواجه شدند.

از آن زمان، 19 آوریل هر سال به عنوان روز ارتش جشن گرفته می شود.

تعداد شهدای ارتش در جنگ هشت ساله 48 هزار نفر اعلام شده است و اگرچه زمزمه انحلال ارتش با کشف کودتای نوج در تابستان 1359، اندکی پس از شروع جنگ، دوباره شنیده شد. بدون شک در مورد نیاز به ارتش بود.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که از ابتدای انقلاب تشکیل شده بود و تنها نهاد مقابله با تهدید کودتا به شمار می رفت، به سرعت تقویت شد و نقش بسزایی در جنگ ایفا کرد و به یکی از نهادهای کلیدی تبدیل شد. جمهوری اسلامی تا جایی که در معادلات منطقه ای نیز نقش آفرینی می کند.

مناسبت 29 فروردین در واقع سالروز عفو «گناهان کوچک» ارتش شاهنشاهی و فعالیت جدید آنها با عنوان «ارتش جمهوری اسلامی ایران» است.

البته با گذشت 43 سال از پیروزی انقلاب 1357 ارتش سابق عملاً از بین رفته است و بیشتر بازنشستگان را می توان جانباز پیدا کرد و اکنون فرمانده کل ارتش فردی است که چند ماه بعد دانشکده افسری را جذب کرده است. در 30 فروردین 1358 از طریق سلسله مراتب به فرماندهی کل رسید و هیچ تجربه ای در رژیم گذشته نداشت.

اما شکی نیست که ارتش در جمهوری اسلامی نقشی کاملاً متفاوت با ارتش در دولت قبل ایفا می کند و به جز موارد جنگی و کمک های ویژه کمتر از ارتش و معیشت ستاد آن می شنویم.رسانه ها حضور گسترده ای ندارد. گفتگوی جالب با فرمانده کل ارتش که با اجرای فرهاد جم (بازیگر) در نوروز امسال البته از تلویزیون و شبکه افق پخش شد. فرماندهی که یک سال پس از پیروزی انقلاب از محله فقیر نشین کوم به ارتش پیوست. این در حالی است که فرماندهان ارتش سال‌ها در دولت قبل تجربه داشتند و اگر نه در سطح فرماندهی بالا، از طریق دوره‌های آموزشی و بازدید از ارکان آن، تجربه داشتند.»

انتهای پیام/

دکمه بازگشت به بالا