عمومی

تفاوت‌های استانی در عزاداری؛ از گِل‌مالی لرستانی‌ها تا نخل‌برداری یزدی‌ها

این روزها عزای ملی مرکزی وجود ندارد. حتی در جایی مثل مشهد که قبر حضرت معصومه سلام الله علیها قرار دارد، عاشورا جزو روزهای پر رفت و آمد آن مکان مقدس نیست. چون عاشورا مقبولیت نسبتاً جهانی دارد و امکان پردازش تصاویر وجود دارد، در سراسر کشور مراسم خاصی دارند.

به همین دلیل مردم در هر کجا که باشند، در روز عاشورا قصد رفتن به شهر یا روستای خود را دارند. این مراسم در میان تمامی مراسم ملی و مذهبی به مناسبت عاشورا اختصاص دارد. از این رو باید گفت که مراسم عاشورا و محرم جدای از جنبه مذهبی، بخشی از فولکلور مناطق مختلف کشور شده است.

در این مراسم مذهبی عامیانه بیشترین تفاوت های منطقه ای در استان های مختلف و حتی در شهرها و روستاهای مختلف بر اساس نام وحد حسین دیوانه آن دیده می شود. سینه جنوبی خود تصویری از واقعه عاشورا است که برای بینندگان جهان قابل مشاهده است. با حرکات موزون و نوحه های آهنگین و صدای زیبا با لهجه شیرین جنوبی.

لجن مالی لرستان و مراسم بسیار سنگین ساختن آن و گل بستن همگان در روز عاشورا و عزاداری لری که با سر و صورت گلی انجام می شود فقط مختص لری است و عده کمی از لرها از این جلوه های ویژه چشم پوشی می کنند. که هنگام عکاسی علاوه بر جنبه مذهبی، رنگ تصویر مهمی نیز دارد.

مراسم نخل برداری استان یزد یا سینه زنی همیشگی آنها که همه ساله در مسجد حظیره برگزار می شود نیز بی نظیر است. در مورد همه روستاها و شهرها، کم و بیش، شاید بتوان این را از ویژگی های مراسم محرم دانست.

بازگشت سالانه اکثریت جامعه به کانون تولد و احیای این فولکلور دینی، نشانه آن است که دین در لایه‌های عمیق‌تری نسبت به باورهای کنونی بر زندگی و قلب مردم تأثیر گذاشته و هویت ملی و منطقه‌ای پیدا کرده است.

اینکه بگوییم امام حسین و مراسم محرم و عاشورا تسبیح مردم ایران است که حتی پیروان سایر ادیان و مذاهب را نیز شامل می شود، سخنی نادرست نیست. مهمتر از آن این که این فرهنگ دینی و اجتماعی ریشه در تاریخ دارد و حکومت ها – چه حکومت جمهوری اسلامی و چه دوران رژیم پهلوی و منادیان امروز نفرت دینی – نتوانسته اند تأثیر مثبت یا منفی زیادی بر فرهنگ بگذارند.

* نوشته شده در سایت جماران/ سه شنبه 20 مرداد 1401

دکمه بازگشت به بالا