دادگاه مهریه: چه کسانی مراجعه می کنند؟ راهنمای صفر تا صد
کیا رفتن دادگاه مهریه
رفتن به دادگاه مهریه برای بسیاری از زنان تجربه ای سرشار از ترس، اضطراب و ابهامات فراوان است. این مسیر می تواند دلهره آور به نظر برسد، اما با آگاهی و شناخت مراحل قانونی، می توان آن را با آرامش و اطمینان بیشتری طی کرد. این مقاله یک همراه جامع است برای همه کسانی که در این برهه حساس از زندگی خود قرار گرفته اند و به دنبال راهنمایی و شفافیت هستند.
وقتی صحبت از دادگاه و مسائل حقوقی به میان می آید، ناخودآگاه تصویری از یک فضای خشک، رسمی و پر از پیچیدگی در ذهن شکل می گیرد. این تصور برای کسانی که در آستانه مطالبه یکی از مهم ترین حقوق خود، یعنی مهریه، قرار دارند، با ترس و نگرانی های عمیق تری همراه می شود. زنانی که در بحبوحه اختلافات زناشویی یا تصمیم به جدایی هستند و برای دریافت مهریه خود چاره ای جز مراجعه به مراجع قضایی نمی بینند، اغلب با سوالات و دغدغه هایی روبرو می شوند که آرامش را از آن ها سلب می کند. آیا قاضی با من بد برخورد خواهد کرد؟ چه سوالاتی از من پرسیده می شود؟ آیا بدون وکیل می توانم حقم را بگیرم؟ چقدر طول می کشد تا به نتیجه برسم؟ و مهم تر از همه، اگر همسرم اموالی نداشته باشد، چه خواهد شد؟
این ها تنها بخشی از نگرانی هایی است که در دل زنانی که به دادگاه مهریه می روند، لانه می کند. اما مهم است بدانید که مهریه یک حق قانونی و شرعی است که برای حمایت از زن در زندگی مشترک و پس از آن در نظر گرفته شده است. مطالبه این حق، نه تنها ایرادی ندارد، بلکه در بسیاری از موارد ضروری است. هدف از این نوشته، این است که با زبانی صمیمی و در عین حال دقیق، تمام ابهامات و نگرانی ها را برطرف کند و تصویری روشن و واقع بینانه از مسیر پیش رو ارائه دهد. در این راهنما، از لحظه تصمیم گیری تا پایان فرآیند، گام به گام در کنار شما خواهیم بود تا با آمادگی کامل و ذهنی آرام تر، این مرحله را پشت سر بگذارید.
قبل از دادگاه: آنچه باید بدانید و آماده کنید
پیش از ورود به صحنه دادگاه و آغاز یک فرآیند حقوقی، کسب اطلاعات کافی و انجام برخی آمادگی های اولیه، می تواند تاثیر بسزایی در نتیجه پرونده و کاهش استرس شما داشته باشد. این مرحله، سنگ بنای موفقیت در پرونده مهریه شماست و به شما کمک می کند تا با دیدی بازتر و قدم هایی استوارتر، وارد مراحل بعدی شوید.
آشنایی با حقوق خود: مهریه چیست و چگونه مطالبه می شود؟
مهریه، مالی است که به موجب عقد ازدواج، بر ذمه مرد قرار می گیرد و زن می تواند هر زمان که بخواهد، آن را مطالبه کند. این حق، از لحظه عقد، برای زن ثابت می شود و حتی در صورت طلاق یا فوت همسر نیز پابرجا می ماند. اما مهریه خود انواع مختلفی دارد که شناخت آن ها حائز اهمیت است:
- مهریه عندالمطالبه: رایج ترین نوع مهریه است و به این معنی است که زن هر زمان که اراده کند، می تواند مهریه خود را مطالبه کند و مرد موظف به پرداخت آن است. در این حالت، زن نیاز به اثبات توانایی مالی مرد ندارد و صرفاً مطالبه او کافی است.
- مهریه عندالاستطاعه: در این نوع مهریه، زن تنها زمانی می تواند مهریه خود را مطالبه کند که توانایی مالی مرد برای پرداخت آن به اثبات برسد. اثبات این توانایی مالی بر عهده زن است.
برای مطالبه مهریه دو مسیر اصلی وجود دارد که بسته به شرایط شما، می توانید یکی از آن ها را انتخاب کنید:
- مراجعه به اداره ثبت اسناد: اگر مطمئن هستید که همسر شما اموال مشخص و قابل توقیفی (مانند ملک، خودرو، حساب بانکی) دارد، این مسیر می تواند سریع تر و کم هزینه تر باشد. با ارائه سند ازدواج به اداره اجرای ثبت اسناد، می توانید تقاضای توقیف اموال را بدهید.
- مراجعه به دادگاه خانواده: در صورتی که از وجود اموال همسر خود مطمئن نیستید، یا همسرتان اموال قابل توقیف ندارد، یا برای مهریه عندالاستطاعه نیاز به اثبات توانایی مالی او دارید، مسیر دادگاه خانواده انتخاب مناسب تری است. این مسیر کمی طولانی تر است، اما امکانات قانونی بیشتری برای کشف اموال و صدور حکم اقساطی را فراهم می کند.
تصمیم گیری بین این دو مسیر، می تواند در زمان و هزینه های شما تفاوت ایجاد کند. توصیه می شود قبل از اقدام، با یک مشاور حقوقی مشورت کنید تا بهترین راهکار را برای شرایط خاص خود بیابید.
مدارک لازم برای طرح دعوی مهریه
آماده سازی مدارک مورد نیاز، اولین گام عملی در فرآیند مطالبه مهریه است. بدون این مدارک، نمی توانید هیچ اقدامی را آغاز کنید. لیست زیر، مدارک اصلی و ضروری برای شروع پرونده است:
- سند ازدواج یا رونوشت آن: این مهم ترین مدرک شماست. مطمئن شوید که یک نسخه معتبر و قابل استناد از آن را در اختیار دارید. در صورت عدم دسترسی به اصل سند، می توانید رونوشت آن را از دفترخانه محل عقد یا اداره ثبت اسناد تهیه کنید.
- کارت ملی و شناسنامه زن: برای احراز هویت شما به عنوان خواهان پرونده.
- هرگونه مدرک مربوط به اموال زوج: اگر اطلاعاتی درباره اموال همسرتان دارید (مانند سند ملک، مشخصات خودرو، شماره حساب بانکی، فیش حقوقی یا هر مدرک دیگری که نشان دهنده توانایی مالی او باشد)، حتماً آن ها را جمع آوری کنید. این مدارک در مراحل بعدی، خصوصاً برای توقیف اموال یا اثبات اعسار، بسیار کارآمد خواهند بود.
- گواهی عدم سازش (در صورت وجود): اگر پیش از این برای طلاق یا سازش اقدام کرده اید و گواهی عدم سازش صادر شده است، آن را نیز ارائه دهید.
جمع آوری دقیق و کامل این مدارک، از اتلاف وقت و رفت و آمدهای اضافی شما به دادگاه جلوگیری خواهد کرد.
هزینه دادرسی مهریه: چقدر است و چگونه پرداخت می شود؟
بسیاری از زنان نگران هزینه های بالای دادرسی هستند که می تواند مانعی برای مطالبه حقشان شود. هزینه دادرسی مهریه بر اساس ارزش ریالی مهریه محاسبه می شود و نرخ آن در زمان های مختلف ممکن است تغییر کند. در حال حاضر، این هزینه حدود ۳.۵ درصد از ارزش ریالی مهریه (تا ۱۱۰ سکه) و برای مازاد بر آن، کمی بیشتر محاسبه می شود. به عنوان مثال، اگر مهریه ۱۱۰ سکه باشد، هزینه دادرسی آن تقریباً ۴ میلیون تومان خواهد بود.
اما یک راهکار مهم برای کسانی که توانایی پرداخت این هزینه را ندارند، وجود دارد: تقاضای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی. اگر واقعاً از لحاظ مالی در مضیقه هستید و نمی توانید هزینه دادرسی را پرداخت کنید، می توانید همزمان با ثبت دادخواست مهریه، دادخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را نیز ارائه دهید. در این صورت، دادگاه به این موضوع رسیدگی می کند و اگر اعسار شما ثابت شود، نیازی به پرداخت نقدی این هزینه نخواهید داشت و پرداخت آن به زمان دریافت مهریه یا شرایط دیگر موکول می شود. برای اثبات اعسار، نیاز به معرفی دو شاهد دارید که وضعیت مالی شما را تایید کنند.
وکیل بگیریم یا نه؟ مزایا و معایب
یکی از بزرگترین سوالاتی که ذهن بسیاری از افراد را به خود مشغول می کند، این است که آیا برای پرونده مهریه حتماً باید وکیل بگیرند؟ حقیقت این است که داشتن وکیل، می تواند مزایای قابل توجهی داشته باشد، اما عدم توانایی در گرفتن وکیل به معنای از دست دادن حق شما نیست.
مزایای گرفتن وکیل:
- تسلط بر قوانین و رویه های قضایی: وکلای متخصص در امور خانواده، با تمام جزئیات و تبصره های قانونی آشنا هستند و می توانند پرونده شما را با دقت و سرعت بیشتری پیش ببرند.
- کاهش استرس و فشار روانی: مواجهه با فضای دادگاه و درگیری های حقوقی، می تواند بسیار استرس زا باشد. وکیل به عنوان نماینده شما، این بار را از دوشتان برمی دارد.
- پیگیری امور اداری و قضایی: وکیل مسئول پیگیری تمامی مراحل اداری، ابلاغیه ها، شرکت در جلسات و دفاع از حقوق شماست.
- دفاع تخصصی: وکیل می تواند بهترین دفاع را از حقوق شما انجام دهد، به ادعاهای طرف مقابل پاسخ دهد و مدارک را به شکلی کارآمد ارائه کند.
معایب (یا چالش های) گرفتن وکیل:
- هزینه حق الوکاله: حق الوکاله وکلا، بسته به پیچیدگی پرونده و تجربه وکیل، متفاوت است و ممکن است برای برخی افراد سنگین باشد. (البته امکان توافق برای پرداخت حق الوکاله پس از وصول مهریه نیز وجود دارد.)
اگر تصمیم به گرفتن وکیل ندارید، این به معنای عدم موفقیت شما نیست. با آگاهی کامل از مراحل و جمع آوری دقیق مدارک، می توانید خودتان پرونده را پیگیری کنید. اما باید زمان و انرژی بیشتری را صرف یادگیری و پیگیری امور کنید. همچنین می توانید در مراحل خاصی، از مشاوره های حقوقی تک جلسه ای استفاده کنید.
مطالبه مهریه، یک حق قانونی است. با آمادگی کافی، چه با وکیل و چه بدون آن، می توانید از این حق دفاع کنید.
فرآیند دادگاه مهریه: از اولین جلسه تا صدور حکم
اکنون که با آمادگی های اولیه آشنا شدید، زمان آن رسیده که وارد جزئیات فرآیند دادگاه شویم. این بخش به شما کمک می کند تا با هر مرحله از دادگاه مهریه، از ثبت دادخواست تا صدور حکم، آشنا شوید و بدانید چه انتظاراتی باید داشته باشید.
ثبت دادخواست و ابلاغ: گام های اولیه رسمی
اولین گام عملی در دادگاه، ثبت دادخواست مهریه است. این کار از طریق دفاتر خدمات قضایی انجام می شود. شما باید فرم دادخواست را با دقت پر کنید و مشخصات خود و همسرتان، میزان مهریه و خواسته خود را (مطالبه تمام یا بخشی از مهریه) در آن قید کنید. در کنار دادخواست مهریه، باید دادخواست اعسار از هزینه دادرسی را (در صورت نیاز) نیز ثبت کنید.
پس از ثبت دادخواست، یک شماره پرونده به شما داده می شود. سپس، دادگاه اقدام به ارسال ابلاغیه برای همسر شما می کند. این ابلاغیه ها، که از طریق سامانه ثنا (سامانه خدمات الکترونیک قضایی) ارسال می شوند، شامل تاریخ و زمان اولین جلسه دادگاه و همچنین مطالبه مهریه است. مهم است که همسر شما به درستی ابلاغ شود تا پرونده به جریان افتد.
اولین جلسه دادگاه مهریه: چه انتظاری داشته باشیم؟
اولین جلسه دادگاه، معمولاً بیشترین ترس و اضطراب را برای افراد به همراه دارد. اما دانستن این نکته که این جلسه بیشتر برای شنیدن اظهارات طرفین و تلاش برای سازش است، می تواند کمی از نگرانی شما بکاهد. در این جلسه، فضای دادگاه رسمی است، اما قاضی معمولاً با احترام با طرفین برخورد می کند. وظیفه قاضی، شنیدن اظهارات هر دو طرف و قضاوت بر اساس شواهد و مدارک است.
سوالات متداول قاضی:
- از زن: قاضی ممکن است از شما در مورد جزئیات مهریه، زمان مطالبه، دلایل مطالبه، و اینکه آیا راضی به سازش هستید یا خیر، سوال کند. مهم است که با آرامش و صداقت پاسخ دهید و از بیان جزئیات غیرمرتبط یا احساسی خودداری کنید.
- از مرد: از همسر شما نیز در مورد صحت مهریه، توانایی مالی برای پرداخت آن و اینکه آیا اعتراضی به مطالبه مهریه دارد یا خیر، سوال خواهد شد.
در این جلسه، قاضی ممکن است تلاش کند تا شما و همسرتان را به صلح و سازش دعوت کند. هدف اصلی دادگاه خانواده، حفظ بنیان خانواده است و تا جایی که امکان دارد، از جدایی و اختلافات جلوگیری می شود. اگر به سازش نرسید، پرونده وارد مراحل بعدی خود می شود.
کشف و توقیف اموال زوج: چگونه اموال را شناسایی و مسدود کنیم؟
یکی از مهم ترین مراحل در فرآیند مطالبه مهریه، کشف و توقیف اموال همسر است. اگر همسر شما از پرداخت مهریه خودداری کند یا ادعای ناتوانی مالی کند، این مرحله اهمیت دوچندانی پیدا می کند. اینجاست که اطلاعاتی که در بخش آمادگی اولیه جمع آوری کرده اید، به کار می آید.
می توانید از دادگاه درخواست کنید تا استعلام اموال همسرتان را از مراجع مختلف بگیرد. این استعلام ها شامل موارد زیر است:
- اداره ثبت اسناد و املاک: برای کشف هرگونه ملک ثبت شده به نام همسر.
- راهنمایی و رانندگی: برای شناسایی خودروهای ثبت شده به نام همسر.
- بانک مرکزی: برای استعلام حساب های بانکی و موجودی آن ها.
- سازمان بورس و اوراق بهادار: برای شناسایی سهام و اوراق بهادار.
در صورت شناسایی اموال، می توانید از دادگاه درخواست توقیف آن ها را کنید. توقیف اموال به این معنی است که همسر شما دیگر نمی تواند آن اموال را بفروشد، منتقل کند یا به شخص دیگری واگذار کند. این شامل اموال منقول (مانند خودرو، موجودی حساب بانکی) و غیرمنقول (مانند ملک) می شود. همچنین، مهریه می تواند از حقوق و مزایای دولتی همسر نیز کسر شود.
دادگاه اعسار: وقتی زوج ادعای ناتوانی مالی می کند
پس از صدور حکم به پرداخت مهریه، اغلب مردان دادخواست اعسار از پرداخت مهریه را مطرح می کنند. اعسار به معنای ناتوانی مالی برای پرداخت یکجای مهریه است. دادگاه به این دادخواست رسیدگی می کند و اگر اعسار مرد اثبات شود، مهریه به صورت اقساطی پرداخت خواهد شد.
نحوه برگزاری دادگاه اعسار:
- در این دادگاه، مرد باید دلایل و مدارکی دال بر ناتوانی مالی خود ارائه دهد. معمولاً نیاز به معرفی سه یا چهار شاهد دارد که وضعیت مالی او را تایید کنند.
- همچنین، دادگاه به بررسی شغل، درآمد، دارایی ها و تعهدات مالی مرد می پردازد.
- در مقابل، شما نیز می توانید با ارائه مدارکی که توانایی مالی همسرتان را نشان می دهد (مانند فیش حقوقی، گردش حساب، تصاویر مربوط به شغل یا کسب و کار، یا حتی شهادت شهود)، به دادخواست اعسار اعتراض کنید.
میزان و تعداد اقساط مهریه به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
- توانایی مالی زوج: درآمد، شغل، دارایی ها و وضعیت اقتصادی مرد.
- تعهدات مالی زوج: تعداد افراد تحت تکفل، بیماری های خاص، و بدهی های اثبات شده.
- عرف و رویه قضایی: قضات بر اساس تجربه و قوانین جاری، میزان اقساط را تعیین می کنند. این باور که مهریه همیشه سالی یک سکه قسط بندی می شود یک باور غلط است. در بسیاری از موارد، خصوصاً اگر مرد از توانایی مالی خوبی برخوردار باشد، اقساط بیشتری تعیین می شود.
این مرحله می تواند کمی زمان بر باشد، اما با پیگیری دقیق و ارائه مدارک مناسب، می توانید تاثیر مثبتی بر روند پرونده بگذارید.
پس از حکم دادگاه و نکات تکمیلی
زمانی که حکم دادگاه صادر شد، پرونده وارد مراحل اجرایی می شود. اما حتی پس از صدور حکم نیز، چالش ها و سوالاتی وجود دارد که باید به آن ها پاسخ داد. در این بخش، به مدت زمان گرفتن مهریه، باورهای غلط رایج و توصیه های کلیدی برای زنانی که در این مسیر هستند، می پردازیم.
مدت زمان گرفتن مهریه: چقدر طول می کشد؟
یکی از پرتکرارترین سوالات، چقدر طول می کشد تا مهریه را بگیرم؟ است. پاسخ به این سوال، یک عدد ثابت نیست و به عوامل متعددی بستگی دارد:
- مسیر انتخابی (ثبت یا دادگاه): مسیر ثبت معمولاً سریع تر است اگر اموال قابل توقیف وجود داشته باشد.
- موضوع اعسار: اگر مرد دادخواست اعسار بدهد، فرآیند طولانی تر می شود، چرا که نیاز به برگزاری جلسات دادگاه اعسار و تجدیدنظر احتمالی دارد.
- تجدیدنظرخواهی: طرفین حق دارند به حکم دادگاه بدوی اعتراض کنند و درخواست تجدیدنظر دهند که این مرحله نیز به طولانی شدن پرونده می انجامد.
- کشف اموال: در صورتی که اموال مشخصی برای توقیف وجود نداشته باشد، فرآیند کشف اموال و استعلامات زمان بر خواهد بود.
به طور کلی، می توان گفت که یک پرونده مهریه، از زمان ثبت دادخواست تا مرحله اجرای حکم و آغاز پرداخت اقساط (در صورت اعسار)، می تواند از چند ماه تا حتی بیش از یک سال به طول بینجامد. صبوری و پیگیری مستمر، کلید موفقیت در این راه است.
چالش ها و باورهای غلط رایج درباره مهریه در دادگاه
در جامعه ما، باورهای غلط و بعضاً دلسردکننده ای درباره فرآیند مطالبه مهریه وجود دارد که می تواند روحیه زنان را تضعیف کند. ضروری است که این باورها را با واقعیت های حقوقی جایگزین کنیم:
- قاضی همیشه به نفع مرد است: این یک تصور کاملاً غلط است. قضات وظیفه دارند بر اساس قانون، عدالت و مدارک ارائه شده، قضاوت کنند. بی طرفی قاضی اصل اساسی است و جنسیت طرفین در تصمیم او تاثیرگذار نیست. آنچه اهمیت دارد، توانایی شما در اثبات حق و ارائه مدارک مستند است.
- مهریه فقط سالی یک سکه قسط بندی می شود: این باور نیز نادرست است و ناشی از رویه های گذشته یا اطلاعات ناقص است. همانطور که پیش تر اشاره شد، میزان اقساط کاملاً به توانایی مالی زوج و نظر قاضی بستگی دارد. در بسیاری از پرونده ها، خصوصاً با معرفی شغل و دارایی های مرد، اقساط ماهانه قابل توجهی تعیین می شود.
- اگر طلاق بگیریم، مهریه از بین می رود: مهریه، با طلاق از بین نمی رود و حق زن برای مطالبه آن، حتی پس از جدایی نیز پابرجاست. تنها در صورتی که زن خود به صراحت و با رضایت کامل، مهریه خود را بذل (ببخشد) یا در ازای طلاق خلع، آن را ببخشد، این حق ساقط می شود.
- بدون وکیل هیچ کاری نمی توان کرد: اگرچه داشتن وکیل مزایای زیادی دارد، اما این به معنای بن بست نیست. با مطالعه دقیق قوانین، مشورت با کارشناسان و پیگیری مستمر، می توان پرونده را بدون وکیل نیز به سرانجام رساند.
نکات و توصیه های کلیدی برای زنانی که به دادگاه می روند
برای پیمودن این مسیر دشوار، علاوه بر دانش حقوقی، نیازمند آمادگی های روانی و رعایت نکات عملی هستید که می تواند به شما در حفظ آرامش و دستیابی به نتیجه مطلوب کمک کند:
- آمادگی روانی و حفظ آرامش: فضای دادگاه می تواند پرتنش باشد. سعی کنید آرامش خود را حفظ کنید و از درگیر شدن در بحث های بی حاصل یا احساسی خودداری کنید. صداقت، احترام و حفظ متانت، تاثیر مثبتی بر قاضی و روند پرونده خواهد داشت.
- جمع آوری مستندات قوی: هر مدرکی که توانایی مالی همسرتان را نشان می دهد، مانند فیش حقوقی، گردش حساب، سند مالکیت (حتی اگر در دسترس شما نیست، اما از وجود آن مطلع هستید)، اجاره نامه، قولنامه یا حتی شهادت دوستان و آشنایان مطلع، بسیار ارزشمند است. این مدارک را به دقت جمع آوری و به دادگاه ارائه دهید.
- مشاوره مستمر حقوقی: حتی اگر توانایی گرفتن وکیل ندارید، سعی کنید از مشاوره های حقوقی تک جلسه ای استفاده کنید. یک مشاور می تواند شما را در مورد جزئیات پرونده، نحوه پاسخگویی به سوالات و ارائه مدارک راهنمایی کند.
- پرهیز از سازش عجولانه: در طول فرآیند، ممکن است پیشنهادهای سازش از طرف مقابل یا حتی قاضی مطرح شود. بدون آگاهی کامل از حقوق خود و مشورت با متخصص، عجولانه تصمیم نگیرید و به کمتر از حق خود راضی نشوید.
- آشنایی با قوانین پایه: حداقل اطلاعات کلی راجع به حقوق مهریه، اعسار و مراحل دادرسی کسب کنید. این آگاهی به شما قدرت می دهد و از فریب خوردن جلوگیری می کند.
- حفظ حریم خصوصی: در دادگاه، از بیان جزئیات غیرمرتبط زندگی شخصی که تاثیری در پرونده مهریه ندارد، خودداری کنید. تمرکز خود را بر روی موضوع مهریه و مسائل حقوقی مرتبط با آن بگذارید.
به یاد داشته باشید که این مسیر ممکن است زمان بر و دشوار باشد، اما شما تنها نیستید. بسیاری از زنان پیش از شما این راه را پیموده اند و به حق خود رسیده اند. با آگاهی، صبر و پیگیری، شما نیز می توانید از حق قانونی خود دفاع کنید.
| مسیر مطالبه مهریه | مزایا | معایب |
|---|---|---|
| اداره ثبت اسناد | سریع تر، کم هزینه تر (در صورت وجود اموال مشخص) | محدودیت در کشف اموال، عدم امکان تقاضای اقساط |
| دادگاه خانواده | امکان کشف اموال گسترده تر، امکان تقاضای اقساط، رسیدگی به اعسار | زمان برتر، هزینه های دادرسی اولیه بیشتر (قابل اعسار) |
| انتخاب مسیر بستگی به شرایط مالی زوج و اطلاعات شما از اموال او دارد. | ||
در مواجهه با هر پرونده حقوقی، خصوصاً مهریه، آگاهی و آرامش، دو بال پرواز به سوی احقاق حق هستند. خود را دست کم نگیرید و با قدرت از حقوق خود دفاع کنید.
تجارب زنان بسیاری نشان می دهد که با وجود همه سختی ها و پیچیدگی ها، در نهایت می توان از طریق مراجع قضایی به حق قانونی خود دست یافت. اگرچه مسیر مطالبه مهریه در دادگاه ممکن است طولانی و پرفراز و نشیب به نظر برسد، اما با کسب آگاهی های لازم، آماده سازی مدارک و حفظ آرامش، می توان این مرحله را با موفقیت پشت سر گذاشت. به یاد داشته باشید که مهریه حق شماست و در سیستم قضایی، ابزارهای لازم برای احقاق این حق وجود دارد. با ذهنی آگاه و قلبی مطمئن گام بردارید و در صورت نیاز، از مشاوره های حقوقی متخصصان استفاده کنید تا در این مسیر، تنها نباشید.