آیا قیمت میلگرد کاهش می یابد

نوسانات دائمی در بازار مصالح ساختمانی، به ویژه قیمت روز میلگرد، همواره دغدغه اصلی فعالان صنعت ساخت و ساز و تامین کنندگان بزرگ بوده است. این نوسانات، که ریشه در متغیرهای اقتصادی کلان مانند نرخ ارز و تحولات بین المللی دارند، تصمیم گیری برای زمان بندی خرید را به یک چالش استراتژیک تبدیل کرده است. در این گزارش تحلیلی، به کالبدشکافی دقیق فاکتورهایی می پردازیم که احتمال اصلاح قیمتی را در کوتاه مدت و میان مدت تقویت یا تضعیف می کنند تا یک چارچوب تصمیم گیری مبتنی بر داده برای مخاطبان فراهم آید.

چشم انداز کلی بازار: آیا اکنون در “فاز اصلاح” هستیم؟

بازار میلگرد در ماه های اخیر روندی پرفرازونشیب را تجربه کرده است. برای پاسخ به سوال اصلی، ابتدا باید وضعیت فعلی بازار را بر اساس بازه های زمانی کوتاه مدت و میان مدت تفکیک کنیم. در افق کوتاه مدت، یعنی ۳۰ روز آینده، نوسانات بیشتر تحت تاثیر اخبار لحظه ای نرخ ارز و مدیریت عرضه در بورس کالا شکل می گیرد. اگر در این دوره شاهد تثبیت نرخ ارز یا کاهش نسبی آن باشیم، فشار کاهشی بر قیمت میلگرد محتمل خواهد بود.

نگاه به میان مدت، یعنی فصل آینده، بیشتر متکی بر پروژه های کلان دولتی و همچنین الگوی فصلی تقاضا در بخش ساخت و ساز است. در حالت معمول، با نزدیک شدن به فصول سردتر سال، فعالیت های ساخت و ساز کاهش یافته و تقاضا افت می کند که این امر می تواند محرک اصلی یک روند اصلاحی قیمتی باشد. با این حال، نباید الگوهای تکراری سال های گذشته را نادیده گرفت؛ در سال های اخیر، شوک های ارزی و سیاسی داخلی، غالب بر اثرگذاری فصلی بر بازار بوده اند و اغلب موجب شکسته شدن الگوهای سنتی شده اند.

کالبدشکافی عوامل اصلی تعیین کننده کاهش یا افزایش قیمت میلگرد

درک اینکه آیا قیمت میلگرد کاهش می یابد، مستلزم درک میزان تاثیر هر یک از متغیرهای کلیدی است. این عوامل نه تنها بر هزینه تولید تاثیر می گذارند، بلکه روانشناسی بازار را نیز شکل می دهند.

نرخ ارز (مهم ترین متغیر)
نرخ ارز، به ویژه دلار، نقشی اساسی در تعیین قیمت میلگرد در ایران دارد. از آنجا که بخشی از مواد اولیه، تجهیزات و انرژی مورد نیاز کارخانجات فولادی به قیمت ارز محاسبه می شوند، هرگونه نوسان شدید در بازار ارز بلافاصله بهای تمام شده تولید را افزایش می دهد. تحلیل های تاریخی نشان می دهد که بازار فولاد ایران بسیار حساس به تغییرات ارزی است. به عنوان مثال، افزایش ۱ درصدی نرخ ارز می تواند مستقیما با تاخیر زمانی مشخصی، منجر به افزایش قیمت میلگرد شود. تثبیت یا کاهش نرخ ارز، قوی ترین سیگنال برای امکان کاهش قیمت میلگرد خواهد بود.

عرضه و تقاضا در بازار داخلی
یکی از مهم ترین متغیرهای تعیین کننده قیمت در کوتاه مدت، تعادل میان عرضه و تقاضاست. در شرایط کنونی، رکود نسبی در بخش ساخت و ساز، به دلیل افزایش هزینه های ساخت و کاهش قدرت خرید، باعث شده تقاضا برای میلگرد کاهش یابد. این کاهش تقاضا، اگر با عرضه مستمر کارخانجات همراه شود، فشار نزولی ایجاد می کند. در مقابل، سیاست های صادراتی دولت و میزان عرضه ای که کارخانجات تصمیم می گیرند مستقیما در بورس کالا انجام دهند، می تواند حجم موجودی در بازار آزاد را کاهش داده و قیمت ها را بالا ببرد.

قیمت های جهانی فولاد و قیمت سنگ آهن
بازار داخلی فولاد ایران هرچند تا حدی از بازارهای جهانی جدا افتاده است، اما قیمت های شاخص جهانی (مانند LME و قیمت های مرجع در چین) به عنوان یک سقف قیمتی عمل می کنند. در صورت کاهش چشمگیر قیمت جهانی سنگ آهن یا فولاد، تولیدکنندگان داخلی نیز تحت فشار قرار می گیرند تا برای حفظ سهم بازار داخلی، قیمت های خود را تعدیل کنند. این انتقال تاثیر معمولا با یک تاخیر چند هفته ای رخ می دهد و می تواند یکی از محرک های قوی در جهت کاهش قیمت میلگرد در آینده باشد.

سیاست های کلان دولت و نهادهای نظارتی (بورس کالا)
تصمیمات ناگهانی دولت در زمینه سهمیه بندی مواد اولیه، وضع عوارض صادراتی یا تغییر رویه های عرضه در بورس کالا، پویایی بازار را به سرعت دگرگون می کند. به عنوان مثال، افزایش سهمیه عرضه در بورس کالا یا کاهش محدودیت ها بر صادرات، می تواند به افزایش عرضه داخلی و در نتیجه تعدیل قیمت ها منجر شود. این متغیر، به دلیل غیرقابل پیش بینی بودن، همواره ریسک بزرگی برای تحلیل های کوتاه مدت محسوب می شود.

سناریوهای محتمل برای هفته های آینده
بر اساس ترکیب عوامل فوق، می توان سه سناریوی اصلی را برای آینده نزدیک بازار میلگرد ترسیم کرد:

سناریوی اول (کاهش محتمل)
این سناریو زمانی محقق می شود که سه شرط همزمان برقرار باشند: تثبیت یا کاهش محسوس نرخ ارز، ادامه رکود در بخش ساخت و ساز (کاهش تقاضا)، و حفظ یا کاهش قیمت های جهانی فولاد. در این حالت، فشار کلی بازار به سمت اصلاح قیمتی خواهد بود و زمان مناسب خرید میلگرد فرا می رسد.

سناریوی دوم (افزایش محتمل)
محرک اصلی صعودی، جهش ناگهانی نرخ ارز یا اعمال محدودیت های شدید بر صادرات و عرضه در بورس کالا است. همچنین، اگر اختلالات جدی در تامین انرژی کارخانجات رخ دهد و تولید کاهش یابد، با وجود رکود تقاضا، کمبود عرضه می تواند قیمت ها را به سمت سقف های قبلی هدایت کند.

سناریوی سوم (نوسان خنثی)
در این حالت، متغیرهای اصلی در یک تعادل نسبی باقی می مانند. نرخ ارز نوسانات جزئی دارد و پروژه های ساختمانی نیز با کندی به کار خود ادامه می دهند. بازار در این فاز، نوسانات روزانه شدیدی را تجربه می کند اما روند کلی آن خنثی باقی می ماند و خبری از اصلاح چشمگیر یا جهش قیمتی نخواهد بود.

جدول زیر خلاصه ای از تاثیر عوامل کلیدی بر روند قیمت را نشان می دهد:

عامل تعیین کننده تاثیر در صورت افزایش تاثیر در صورت کاهش
نرخ ارز (دلار) افزایش شدید قیمت میلگرد کاهش قیمت میلگرد
تقاضای ساخت و ساز افزایش فشار صعودی ایجاد زمینه برای کاهش قیمت
قیمت جهانی فولاد افزایش قیمت داخلی (با تاخیر) کاهش قیمت داخلی (با تاخیر)
عرضه در بورس کالا کاهش قیمت در بازار آزاد افزایش قیمت در بازار آزاد

راهنمای عملی برای خریداران: چه زمانی میلگرد بخریم؟

تصمیم گیری برای خریداران، چه پیمانکاران و چه سرمایه گذاران، باید بر اساس میزان ریسک پذیری و افق زمانی آن ها تنظیم شود. اگر نیاز پروژه شما فوری است و نمی توانید ریسک نوسانات صعودی را بپذیرید، خرید تدریجی در زمان هایی که بازار ثبات نسبی دارد، منطقی است. برای مثال، اگر در بازه زمانی مشخصی قیمت ثابت ماند، خرید بخشی از نیاز، ریسک را کاهش می دهد.

اما برای کسانی که ریسک پذیرترند و می توانند منتظر بمانند، مانیتورینگ دقیق بورس کالا ضروری است. قیمت های عرضه شده در بورس کالا اغلب شاخص پیشرو قیمت های بازار آزاد در روزهای آتی هستند. رصد قیمت های معاملاتی در این پلتفرم، می تواند سیگنال های اولیه ای از تغییر روند کوتاه مدت را ارائه دهد.

در شرایط ابهام شدید اقتصادی و سیاسی، استراتژی “خرید تدریجی” (DCA) بر روی میلگرد، از اتخاذ تصمیمات عجولانه در قیمت های اوج جلوگیری می کند و ریسک انباشت سرمایه در یک نقطه قیمتی پرنوسان را به حداقل می رساند.

جمع بندی 
در پاسخ به سوال اصلی، “آیا قیمت میلگرد کاهش می یابد؟” باید گفت که پتانسیل اصلاح قیمتی در کوتاه مدت، به ویژه اگر رکود ساخت و ساز ادامه یابد و نرخ ارز تحت کنترل بماند، وجود دارد. عوامل داخلی مانند کاهش تقاضا و همچنین کاهش قیمت های جهانی، این احتمال را تقویت می کنند.

با این حال، بازار فولاد ایران همواره تحت تاثیر ریسک های غیرمنتظره (مانند تغییرات ناگهانی در سیاست های ارزی یا تحریم ها) قرار دارد که می تواند هرگونه روند کاهشی پیش بینی شده را معکوس سازد. برای فعالان بازار، کلید موفقیت، رصد مداوم شاخص های کلیدی، به ویژه نرخ ارز و معاملات بورس کالا است. با تحلیل دقیق این متغیرها، می توان بهترین زمان را برای ورود به بازار و خرید میلگرد تعیین کرد.

سوالات متداول
آیا نرخ ارز تنها عامل تعیین کننده کاهش یا افزایش قیمت میلگرد است؟
خیر، نرخ ارز مهم ترین عامل است اما عوامل دیگری مانند عرضه و تقاضای داخلی، قیمت های جهانی فولاد و تصمیمات نظارتی دولت نیز تاثیرگذار هستند.

چگونه می توانم از طریق بورس کالا پیش بینی بهتری از روند کوتاه مدت قیمت میلگرد داشته باشم؟
نظارت بر حجم معاملات و کشف قیمت در معاملات روزانه بورس کالا، شاخصی پیشرو برای نوسانات قیمت میلگرد در بازار آزاد در روزهای آتی ارائه می دهد.

آیا احتمال دارد با وجود رکود در مسکن، قیمت میلگرد همچنان به دلیل عوامل خارجی (مانند قیمت جهانی) افزایش یابد؟
بله، اگر تاثیر افزایش قیمت های جهانی یا جهش ارزی داخلی قوی تر از تاثیر رکود ساخت و ساز باشد، ممکن است قیمت میلگرد با وجود رکود مسکن، روند صعودی بگیرد.

در صورت کاهش قیمت جهانی فولاد، چقدر طول می کشد تا این کاهش در قیمت میلگرد کارخانه های داخلی منعکس شود؟
انتقال تاثیرات قیمت های جهانی به بازار داخلی معمولا با تاخیری بین دو تا شش هفته اتفاق می افتد، بسته به موجودی انبارها و سیاست های صادراتی.

آیا کاهش قیمت میلگرد در فصول سرد سال یک قانون ثابت است یا صرفا یک روند فصلی است؟
کاهش تقاضا در فصول سرد سال (پاییز و زمستان) یک روند فصلی است، اما این روند می تواند توسط شوک های اقتصادی و ارزی به راحتی شکسته شود.